Haus des Erinnerns und Gedenkens: een plek waar geschiedenis blijft voortleven

Eva Weyl, Sylvia Löhrmann, Sara Janssen, Edmund Verbeet, Wilfried Röth

Zo’n 200 mensen luisterden begin juli in het Oberlandesgericht Düsseldorf naar het indrukwekkende verhaal van een vrouw wiens leven onlosmakelijk verbonden is met een van de donkerste hoofdstukken uit de Duitse geschiedenis. Eva Weyl, Holocaustoverlevende en beschermvrouw van het Haus des Erinnerns und Gedenkens (vrij vertaald: Huis van Herinnering en Gedenken) in Kleve, vertelde tijdens het Justitiecolloquium over haar leven en haar ervaringen tijdens de nazitijd. Onder de aanwezigen bevonden zich vertegenwoordigers uit de politiek, de rechtspraak en het maatschappelijk veld, evenals afgevaardigden van de Joodse gemeenschap en organisaties die zich inzetten voor herinneringseducatie. Ook Sara Janssen was namens AVG aanwezig en ervoer hoe persoonlijke verhalen geschiedenis niet alleen tastbaar maken, maar ook een blijvende indruk achterlaten.

Een plek waar herinnering blijft leven

Met het Haus des Erinnerns und Gedenkens krijgt Kleve een plek waar geschiedenis wordt bewaard, verteld en toegankelijk gemaakt voor iedereen. Het initiatief wil niet alleen de herinnering aan de misdaden van het nationaalsocialisme levend houden, maar ook ontmoetingen tussen mensen met verschillende culturele en religieuze achtergronden stimuleren. Daarnaast wil het ruimte bieden aan een open dialoog en een krachtig signaal afgeven tegen iedere vorm van discriminatie. Want uitsluiting ontstaat niet van de ene op de andere dag. Vaak begint het met woorden, vooroordelen en het idee dat sommige mensen minder waard zouden zijn dan anderen.

Al tientallen jaren vertelt Eva Weyl haar persoonlijke verhaal. Daarmee maakt zij iets zichtbaar wat historische feiten alleen vaak niet kunnen overbrengen: achter iedere gebeurtenis schuilen mensen, levens en persoonlijke verhalen. Juist de verbondenheid met onze regio maakt haar geschiedenis extra invoelbaar. Haar familie was afkomstig uit Kleve en vluchtte voor het nationaalsocialistische regime naar Nederland. Als zevenjarig meisje werd zij in 1942 geïnterneerd in doorgangskamp Westerbork. Met haar lezingen slaat Eva Weyl een brug tussen verleden en heden. Dat is precies waar ook het Haus des Erinnerns und Gedenkens voor staat.

De sporen van het verleden zijn nog altijd zichtbaar

Geschiedenis laat sporen na die tot op de dag van vandaag deel uitmaken van onze samenleving. Ook in ons werk komen we die sporen tegen. Het team van AVG Explosieven Opsporing Nederland houdt zich dagelijks bezig met de materiële sporen van de Tweede Wereldoorlog. Historische luchtfoto’s worden geanalyseerd, archieven geraadpleegd en ontplofbare oorlogsresten opgespoord, zodat deze veilig kunnen worden verwijderd.

Die werkzaamheden maken duidelijk dat geschiedenis niet zomaar verdwijnt. Sommige sporen liggen letterlijk nog onder onze voeten. Andere zien we terug in woorden, opvattingen en maatschappelijke ontwikkelingen. Juist daarom is herinneren zo belangrijk. Het helpt ons de sporen van het verleden te begrijpen en verantwoordelijkheid te nemen voor het heden.

Herinnering heeft mensen en plekken nodig

Met haar lezing liet Eva Weyl zien hoe belangrijk het is om verhalen te blijven doorgeven. Plekken zoals het Haus des Erinnerns und Gedenkens bieden daarvoor een blijvende ruimte. Want herinneringen blijven alleen leven wanneer mensen ze blijven vertellen én wanneer er plekken zijn waar die verhalen bewaard en gedeeld kunnen worden.

Steun het Haus des Erinnerns und Gedenkens

Het Haus des Erinnerns und Gedenkens in Kleve wordt mogelijk gemaakt door publieke financiering en particuliere donaties. Om het initiatief te realiseren en ook in de toekomst een levendige ontmoetingsplek te laten zijn, zijn nieuwe donateurs en betrokken ondersteuners van harte welkom.

Check voor meer informatie en de mogelijkheid om een bijdrage te leveren de officiële website via: https://hdeug.de/

Gebouwontwerp / visualisatie / concept: Hülsmann Thieme Minor Architectenpartnerschap mbB